Pad (पद) अवधी • Awadhi
सुनि सीतापति सील सुभाउ ।मोद न मन, तन पुलक, नयन जल, सो नर खेहर खाउ ॥सिसुपन तें पितु मातु बंधु गुरु सेवक सचिव सखाउ ।कहत राम-बिधु-बदन रिसौहैं सपनेहुँ लख्यो न काउ ॥खेलत संग अनुज बालक नित जोगवत अनट अपाउ ।जीति हारि चुचुकारि दुलारत, देत दिवावत दाउ ॥सिला साप-संताप-बिगत भइ परसत पावन पाउ ।दई सुगति सो न हेरि हरष हिय, चरन छु एको पछिताउ ॥भव-धनु भंजि निदरि भूपति भृगुनाथ खाइ गये ताउ ।छमि अपराध, छमाइ पाँइ परि, इतौ न अनत समाउ ॥कह्यो राज, बन दियो नारिबस, गरि गलानि गयो राउ ।ता कु मातु को मन जोगवत ज्यों निज तन मरम कु घाउ ॥कपि सेवा-बस भए कनौड़े, कह्यौ, पवनसुत आउ ।देबे को न कछू रिनियाँ हौं, धनिक तूँ पत्र लिखाउ ॥अपनाए सुग्रीव बिभीषन, तिन न तज्यो छल-छाउ ।भरत-सभा सनमानि सराहत होत न हृदय अघाउ ॥निज करुना करतूति भगत पर चपत चलत चरचाउ ।सकृत प्रनाम प्रनत-जस बरनत सुनत कहत फिरि गाउ ॥समुझि समुझि गुनग्राम राम के उर अनुराग बढ़ाउ ।तुलसिदास अनयास रामपद पाइहै प्रेम-पसाउ

इस पद में तुलसीदास श्रीराम के सामने अत्यंत विनयपूर्ण और आत्मनिवेदनात्मक भाव रखते हैं। पद का मुख्य जोर पाप, दोष और कलियुगीन संकट से मुक्ति तथा नाम-स्मरण और निरंतर साधना पर है। आगे संसार-बन्धन से पार होने और आत्मिक मुक्ति और विनम्र निवेदन और आत्मसमर्पण को साधना और शरणागति के साथ जोड़ा गया है। अंततः भाव यही उभरता है कि बाहरी उपायों की अपेक्षा दैवी अनुग्रह, भक्ति और प्रभु के चरणों में स्थिर आश्रय ही जीवन को सार्थक कर सकता है।

Work Vinaya Patrika
Language अवधी · Awadhi
raga धनाश्री
work विनयपत्रिका
meter pad
composer गोस्वामी तुलसीदास
phonetic keys S563
region or dialect ब्रजभाषा
deity or addressee श्रीराम
verse number in source 100
Tags: गोस्वामी तुलसीदासविनयपत्रिकापदभक्ति