Pad (पद) अवधी • Awadhi
महाराज राम आदर्‌यो धन्य सोई ।गरुअ, गुनरासि, सर्बज्ञ, सुकृती, सूर, सील-निधि, साधु तेहि सम न कोई ॥कीस, के वट, उपल, भालु, निसिचर, सबरि, गीध-सम-दम दया-दान-हीने ।नाम लिए राम किए परम-पावन सकल तरत नर तिनके गुनगान कीने ॥ब्याध-अपराध की साध राखी कौन? पिंगला कौन मति भक्ति भेई ।कौन धौं सोमजागी अजामिल अधम? कौन गजराज धौं बाजपेई ॥पांडु-सुत, गोपिका, बिदुर, कु बरी, सबरि सोध किए सुद्धता लेस कै सो ।प्रेम लखि कृष्ण किए आपने तिनहुँ को, सुजस संसार हरिहर को जैसो ॥कोल, खस, भील्ल जवनादि खल राम कहि नीच ह्वे ऊँ च पद को न पायो ।दीन-दुख-दवन श्रीरवन करुना-भवन, पतित-पावन बिरद बेद गायो ॥मंदमति कु टिल खल-तिलक तुलसी सरिसभो न तिहुँ-लोक तिहुँ-काल कोऊ ।नाम की कानि पहिचानि पन आपनोग्रसित कलिब्याल राख्यो सरन सोऊ

इस पद में तुलसीदास श्रीराम के सामने अत्यंत विनयपूर्ण और आत्मनिवेदनात्मक भाव रखते हैं। पद का मुख्य जोर अपनी दीनता, असहायता और दुःख तथा पाप, दोष और कलियुगीन संकट से मुक्ति पर है। आगे नाम-स्मरण और निरंतर साधना और शरणागति और कृपा की प्रत्यक्ष याचना को साधना और शरणागति के साथ जोड़ा गया है। अंततः भाव यही उभरता है कि बाहरी उपायों की अपेक्षा दैवी अनुग्रह, भक्ति और प्रभु के चरणों में स्थिर आश्रय ही जीवन को सार्थक कर सकता है।

Work Vinaya Patrika
Language अवधी · Awadhi
raga रामकली
work विनयपत्रिका
meter pad
composer गोस्वामी तुलसीदास
phonetic keys M874
region or dialect ब्रजभाषा
deity or addressee श्रीराम
verse number in source 106
Tags: गोस्वामी तुलसीदासविनयपत्रिकापदभक्ति