Pad (पद) अवधी • Awadhi
रामचंद्र रघुनायक! तुम सो हौं बिनती के हि भाँति करौं ।अघ अनेक अवलोकि आपने अनघ नाम अनुमानि डरौं ॥पर-दुख दुखी, सुखी पर-सुख तें संत-सील नहिं हृदय धरौं ।देखि आन की बिपति परम सुख, सुनि संपति बिनु आगि जरौं ॥भक्ति, बिराग, ज्ञान साधन कहि बहु बिधि डहँकत लोग फिरौं ।सिव-सर्बस सुखधाम नाम तव, बेंचि नरकप्रद उदर भरौं ॥जानत हूँ निज पाप जलधि जिय जल-सीकर सम सुनत लरौं ।रज सम पर अवगुन सुमेरु करि गुन-गिरि-सम रज तें निदरौं ॥नाना बेष बनाय दिवस निसि पर-बित जेहि तेहि जुगुति हरौं ।एकौ पल न कबहुँ अलोल-चित हित दै पद-सरोज सुमिरौं ॥जो आचरन बिचारहु मेरो कलप कोटि लगि अवटि मरौं ।तुलसिदास प्रभु-कृपा-बिलोकनि गोपद ज्यों भवसिंधु तरौं

इस पद में तुलसीदास श्रीराम के सामने अत्यंत विनयपूर्ण और आत्मनिवेदनात्मक भाव रखते हैं। पद का मुख्य जोर दिव्य स्वरूप, गुण और महिमा तथा अपनी दीनता, असहायता और दुःख पर है। आगे पाप, दोष और कलियुगीन संकट से मुक्ति और नाम-स्मरण और निरंतर साधना को साधना और शरणागति के साथ जोड़ा गया है। अंततः भाव यही उभरता है कि बाहरी उपायों की अपेक्षा दैवी अनुग्रह, भक्ति और प्रभु के चरणों में स्थिर आश्रय ही जीवन को सार्थक कर सकता है।

Work Vinaya Patrika
Language अवधी · Awadhi
raga बिलावल
work विनयपत्रिका
meter pad
composer गोस्वामी तुलसीदास
phonetic keys R121
region or dialect ब्रजभाषा
deity or addressee श्रीराम
verse number in source 141
Tags: गोस्वामी तुलसीदासविनयपत्रिकापदभक्ति