Pad (पद) अवधी • Awadhi
यों मन कबहूँ तुमहिं न लाग्यो ।ज्यों छल छाँड़ि सुभाव निरंतर रहत बिषय अनुराग्यो ॥ज्यों चितई परनारि, सुने पातक-प्रपंच घर घर के ।त्यों न साधु, सुरसरि-तरंग-निरमल गुनगन रघुबर के ॥ज्यों नासा सुगंधरस-बस, रसना षटरस-रति मानी ।राम-प्रसाद-माल जूठनि लगि त्यों न ललकि ललचानी ॥चंदन चंद्रबदनि भूषन पट ज्यों चह पाँवर परस्यो ।त्यों रघुपति-पद पदुम परस को तनु पातकी न तरस्यो ॥ज्यों सब भाँती कु देव कु ठाकु र सेए बपु बचन हिये हूँ ।त्यों न राम सुकृतज्ञ जे सकु चत सकृत प्रनाम किए हूँ ॥चंचल चरन लोभ लगि लोलुप द्वार द्वार जग बागे ।राम-सीय-आस्रमनि चलत त्यों भये न श्रमित अभागे ॥सकल अंग पद-बिमुख नाथ मुख नाम की ओट लई है ।है तुलसिहिं परतीति एक प्रभु-मूरति कृपामई है

इस पद में तुलसीदास श्रीराम के सामने अत्यंत विनयपूर्ण और आत्मनिवेदनात्मक भाव रखते हैं। पद का मुख्य जोर दिव्य स्वरूप, गुण और महिमा तथा राम के चरणों, नाम और भक्ति की याचना पर है। आगे माया, मोह और अंतःशत्रुओं से छुटकारे की प्रार्थना और पवित्र तीर्थ और उसके आध्यात्मिक प्रभाव को साधना और शरणागति के साथ जोड़ा गया है। अंततः भाव यही उभरता है कि बाहरी उपायों की अपेक्षा दैवी अनुग्रह, भक्ति और प्रभु के चरणों में स्थिर आश्रय ही जीवन को सार्थक कर सकता है।

Work Vinaya Patrika
Language अवधी · Awadhi
raga सोरठ
work विनयपत्रिका
meter pad
composer गोस्वामी तुलसीदास
phonetic keys Y152
region or dialect ब्रजभाषा
deity or addressee श्रीराम
verse number in source 170
Tags: गोस्वामी तुलसीदासविनयपत्रिकापदभक्ति