Pad (पद) अवधी • Awadhi
नाहिनै नाथ अवलंब मोहिं आन की ।करम-मन-बचन पन सत्य, करुनानिधे!एक गति राम भवदीय पदत्रान की ॥कोह मद मोह ममतायतन जानि मन,बात नहि जाति कहि ज्ञान-बिज्ञान की ।काम-संकल्प उर निरखि बहु बासनहिं,आस नहिं एक हू आँक निरबान की ॥बेद-बोधित करम धरम बिनु, अगम अतिजदपि, जिय लालसा अमरपुर जान की ।सिद्ध सुर मनुज दनुजादि सेवत कठिनद्रवहिं हठजोग दिए भोग बलि प्रान की ॥भगति दुरलभ परम, संभु सुक मुनि मधुप,प्यास पदकं ज-मकरंद-मधुपान की ।पतित-पावन सुनत नाम बिस्रामकृतभ्रमित पुनि समझि चित ग्रंथि अभिमान की ॥नरक-अधिकार मम घोर संसार-तम-कू पकहीं,भूप! मोहि सक्ति आपान की ।दासतुलसी सोउ त्रास नहि गनत मन,सुमिरि गुह गीध गज ज्ञाति हनुमान की

इस पद में तुलसीदास श्रीराम के सामने अत्यंत विनयपूर्ण और आत्मनिवेदनात्मक भाव रखते हैं। पद का मुख्य जोर माया, मोह और अंतःशत्रुओं से छुटकारे की प्रार्थना तथा नाम-स्मरण और निरंतर साधना पर है। आगे संसार-बन्धन से पार होने और आत्मिक मुक्ति और विनम्र निवेदन और आत्मसमर्पण को साधना और शरणागति के साथ जोड़ा गया है। अंततः भाव यही उभरता है कि बाहरी उपायों की अपेक्षा दैवी अनुग्रह, भक्ति और प्रभु के चरणों में स्थिर आश्रय ही जीवन को सार्थक कर सकता है।

Work Vinaya Patrika
Language अवधी · Awadhi
raga कल्याण
work विनयपत्रिका
meter pad
composer गोस्वामी तुलसीदास
phonetic keys N853
region or dialect ब्रजभाषा
deity or addressee श्रीराम
verse number in source 209
Tags: गोस्वामी तुलसीदासविनयपत्रिकापदभक्ति