Pad (पद) अवधी • Awadhi
कबहुँ रघुबंस-मनि सो कृपा करहुगे ?जेहि कृपा ब्याध गज बिप्र खल नर तरेतिन्हहि सम मानि मोहि नाथ उद्धरहुगे ॥जोनि बहु जनमि किए करम खल बिबिध बिधि,अधम आचरन कछु हृदय नहि धरहुगे ।दीनहित अजित सर्बज्ञ समरथ प्रनतपाल,चित मृदुल निज गुननि अनुसरहुगे ॥मोह मद मान कामादि खल-मंडली,सकु ल निरमूल करि दुसह दुख हरहुगे ।जोग जप ज्ञान बिज्ञान तें अधिक अति,अमल दृढ़ भगति दै परम सुख भरहुगे ॥मंदजन-मौलि-मनि सकल साधनहीन,कु टिल मन, मलिन-जिय जानि जो डरहुगे ।दासतुलसी बेद-बिदित बिरुदावली,बिमल जस नाथ के हि भाँति बिस्तरहुगे ?

इस पद में तुलसीदास श्रीराम के सामने अत्यंत विनयपूर्ण और आत्मनिवेदनात्मक भाव रखते हैं। पद का मुख्य जोर अपनी दीनता, असहायता और दुःख तथा माया, मोह और अंतःशत्रुओं से छुटकारे की प्रार्थना पर है। आगे नाम-स्मरण और निरंतर साधना और शरणागति और कृपा की प्रत्यक्ष याचना को साधना और शरणागति के साथ जोड़ा गया है। अंततः भाव यही उभरता है कि बाहरी उपायों की अपेक्षा दैवी अनुग्रह, भक्ति और प्रभु के चरणों में स्थिर आश्रय ही जीवन को सार्थक कर सकता है।

Work Vinaya Patrika
Language अवधी · Awadhi
raga कल्याण
work विनयपत्रिका
meter pad
composer गोस्वामी तुलसीदास
phonetic keys K187
region or dialect ब्रजभाषा
deity or addressee श्रीराम
verse number in source 211
Tags: गोस्वामी तुलसीदासविनयपत्रिकापदभक्ति