Pad (पद) अवधी • Awadhi
दुसह-दोष-दुख-दलनि करु देवि! दाया ।विश्व-मूलासि, जन-सानुकू लासि, शर-शूलधारिणि महामूल माया ॥तड़ित-गर्भांग सर्वांग सुन्दर लसत, दिव्य पट, भव्य भूषण विराजै ।बालमृग-मंजु-खंजन-विलोचनि,चन्द्रबदनि, लखि कोटि रतिमार लाजै ॥रूप-सुख-शील-सीमासि,भीमासि,रामासि,वामासि बर बुद्धि बानी ।छमुख-हेरंब -अंबासि जगदंबिके ! शंभु-जायासि जय जय भवानी ॥चंड-भुजदंड-खंडनि बिहंडनि, महिष-मद-भंग करि अंग तोरे ।शुम्भ निःशुम्भ-कु म्भीश रण-के शरिणि, क्रोध-बारीश बैरि-वृन्द बोरे ॥निगम-आगम-अगम, गुर्वि तव गुण-कथन उर्विधर करै सहस जीहा ।देहि मा! मोहि प्रण प्रेम, यह नेम निज राम घनश्याम, तुलसी पपीहा

इस पद में तुलसीदास पार्वती के सामने अत्यंत विनयपूर्ण और आत्मनिवेदनात्मक भाव रखते हैं। पद का मुख्य जोर दिव्य स्वरूप, गुण और महिमा तथा अपनी दीनता, असहायता और दुःख पर है। आगे पाप, दोष और कलियुगीन संकट से मुक्ति और माया, मोह और अंतःशत्रुओं से छुटकारे की प्रार्थना को साधना और शरणागति के साथ जोड़ा गया है। अंततः भाव यही उभरता है कि बाहरी उपायों की अपेक्षा दैवी अनुग्रह, भक्ति और प्रभु के चरणों में स्थिर आश्रय ही जीवन को सार्थक कर सकता है।

Work Vinaya Patrika
Language अवधी · Awadhi
raga मारू
work विनयपत्रिका
meter pad
composer गोस्वामी तुलसीदास
phonetic keys D683
region or dialect ब्रजभाषा
deity or addressee पार्वती
verse number in source 15
Tags: गोस्वामी तुलसीदासविनयपत्रिकापदभक्ति