Pad (पद) अवधी • Awadhi
जयति जय सुरसरी जगदखिल-पावनी ।विष्णु-पदकं ज-मकरंद इव अम्बुवर बहसि,दुख दहसि,अघवृन्द-विद्राविनी ॥मिलित जलपात्र-अज -युक्त-हरिचरनरज,बिरज -बर-बारि त्रिपुरारि शिर-धामिनी।जव्हु-कन्या धन्य, पुन्यकृत सगर-सुत,भूधर-द्रोनि -विद्दरणि बहुनामिनी ॥यक्ष गंधर्व मुनि किन्नरोरग दनुजमनुज मज्जहिं सुकृत-पुंज युत-कामिनी ।स्वर्ग-सोपान विज्ञान-ज्ञानप्रदे!मोह-मद-मदन-पाथोज-हिम जामिनी ॥हरित गंभीर वानीर दुहुँ तीर वर,मध्य धारा विशद विश्व-अभिरामिनी ।नील पर्यक कृत शयन सर्पेश जनुसहस-सीसावली स्रोत सुर-स्वामिनी ॥अमित-महिमा अमितरूप भूपावली-मुकु ट-मनि-वंदिते! लोकत्रयगामिनी ।देहि रघुबीर-पद-प्रीति निर्भर -मातु!दासतुलसी त्रासहरणि भवभामिनी

इस पद में तुलसीदास गंगा के सामने अत्यंत विनयपूर्ण और आत्मनिवेदनात्मक भाव रखते हैं। पद का मुख्य जोर दिव्य स्वरूप, गुण और महिमा तथा अपनी दीनता, असहायता और दुःख पर है। आगे पाप, दोष और कलियुगीन संकट से मुक्ति और राम के चरणों, नाम और भक्ति की याचना को साधना और शरणागति के साथ जोड़ा गया है। अंततः भाव यही उभरता है कि बाहरी उपायों की अपेक्षा दैवी अनुग्रह, भक्ति और प्रभु के चरणों में स्थिर आश्रय ही जीवन को सार्थक कर सकता है।

Work Vinaya Patrika
Language अवधी · Awadhi
raga धनाश्री
work विनयपत्रिका
meter pad
composer गोस्वामी तुलसीदास
phonetic keys J346
region or dialect ब्रजभाषा
deity or addressee गंगा
verse number in source 18
Tags: गोस्वामी तुलसीदासविनयपत्रिकापदभक्ति