Pad (पद) अवधी • Awadhi
जयति लक्ष्मणानंत भगवंत भूधर ,भुजग-राज, भुवनेश, भूभारहारी ।प्रलय-पावक-महाज्वाल-माला-वमन ,शमन-संताप लीलावतारी ॥जयति दाशरथि, समर-समरथ,सुमित्रा-सुवन, शत्रुसूदन, राम-भरत-बंधो ।चारु-चंपक-बरन, वसन-भूषन-धरन,दिव्यतर, भव्य, लावण्य-सिधों ॥जयति गाधेय-गौतम-जनक-सुख-जनक,विश्व-कं टक-कु टिल-कोटि-हंता ।बचन-चय-चातुरी-परसुधर-गर्बहर,सर्वदा रामभद्रानुगंता ॥जयति सीतेस-सेवासरस , बिषयरस-निरस, निरुपाधि धुरधर्मधारी ।बिपुलबलमूल, शार्दूलविक्रम, जलद-नाद-मर्दन, महावीर भारी ॥जयति संग्राम-सागर-भयंकर-तरण,रामहित-करण-बरबाहु-सेतू ।उर्मिला-रवण, कल्याण-मंगल-भवन,दासतुलसी-दोष-दवन-हेतू

इस पद में तुलसीदास लक्ष्मण के सामने अत्यंत विनयपूर्ण और आत्मनिवेदनात्मक भाव रखते हैं। पद का मुख्य जोर दिव्य स्वरूप, गुण और महिमा तथा पाप, दोष और कलियुगीन संकट से मुक्ति पर है। आगे संसार-बन्धन से पार होने और आत्मिक मुक्ति को साधना और शरणागति के साथ जोड़ा गया है। अंततः भाव यही उभरता है कि बाहरी उपायों की अपेक्षा दैवी अनुग्रह, भक्ति और प्रभु के चरणों में स्थिर आश्रय ही जीवन को सार्थक कर सकता है।

Work Vinaya Patrika
Language अवधी · Awadhi
raga धनाश्री
work विनयपत्रिका
meter pad
composer गोस्वामी तुलसीदास
phonetic keys J372
region or dialect ब्रजभाषा
deity or addressee लक्ष्मण
verse number in source 38
Tags: गोस्वामी तुलसीदासविनयपत्रिकापदभक्ति