Pad (पद) अवधी • Awadhi
जयति भूमिजा-रमण-पदकं ज-मकरंद-रस-रसिक-मधुकर-भरत भूरिभागी ।भुवन-भूषण-भानुवंश-भूषण, भूमिपाल-मनि रामचंद्रानुरागी ॥जयति विबुधेश-धनदादि-दुर्लभमहा-राज-सम्राज-सुख-प्रद-बिरागी ।खंग-धाराव्रती-प्रथमरेखा प्रकटशुद्धमति-युवति पति-प्रेम-पागी ॥जयति निरुपाधि-भक्तिभाव-यंत्रित-हृदय ,बंधु-हित चित्रकु टाद्रि-चारी ।पादुका-नृप-सचिव पुहुमि-पालक परमधीर गंभीर बर बीर भारी ॥जयति संजीवनी-समय-संकट हनूमानधनु बान महिमा बखानी ।बाहुबल बिपुल परमिति पराक्रम अतुल,गूढ गति जानकी-जानि जानी ॥जयति रण-अजिर गन्धर्व-गन-गर्वहर ,फे रि किये रामगुनगाथ-गाता ।मांडवी-चित्त-चातक-नवांबुद-बरण,सरन तुलसीदास अभय दाता

इस पद में तुलसीदास भरत के सामने अत्यंत विनयपूर्ण और आत्मनिवेदनात्मक भाव रखते हैं। पद का मुख्य जोर दिव्य स्वरूप, गुण और महिमा पर है। कवि अपनी स्थिति को केवल शिकायत के रूप में नहीं, बल्कि प्रभु-कृपा पर पूर्ण निर्भरता के रूप में रखते हैं। अंततः भाव यही उभरता है कि बाहरी उपायों की अपेक्षा दैवी अनुग्रह, भक्ति और प्रभु के चरणों में स्थिर आश्रय ही जीवन को सार्थक कर सकता है।

Work Vinaya Patrika
Language अवधी · Awadhi
raga धनाश्री
work विनयपत्रिका
meter pad
composer गोस्वामी तुलसीदास
phonetic keys J311
region or dialect ब्रजभाषा
deity or addressee भरत
verse number in source 39
Tags: गोस्वामी तुलसीदासविनयपत्रिकापदभक्ति