Pad (पद) अवधी • Awadhi
जयति जय सत्रु-करि-के सरी शत्रुहन,शत्रु-तम-तुहिनहर-किरनके तू ।देव! महिदेव-महि-धेनु-सेवक सुजन-सिद्धि-मुनि-सकल-कल्यान-हेतू ॥जयति सर्वांगसुदंर सुमित्रा-सुवन,भुवन-विख्यात-भरतानुगामी ।वर्मचर्मासी-धनु-बाण-तूणीर-धरशत्रु-संकट-समय यत्प्रनामी ॥जयति लवणाम्बुनिधि-कुं भसंभव ,महा-दनुज-दुर्जन-दवन, दुरितहारि ।लक्ष्मणानुज, भरत-राम-सीता-चरन-रेनु-भूषित-भाल-तिलकधारी ॥जयति श्रुतिकीर्ति-वल्लभ सुदुर्लभ सुलभनमत नर्मद भुक्ति-मुक्तिदाता ।दासतुलसी चरन-सरन सीदत , विभो!पाहि! दीनार्त्त-संताप-हाता

इस पद में तुलसीदास शत्रुघ्न के सामने अत्यंत विनयपूर्ण और आत्मनिवेदनात्मक भाव रखते हैं। पद का मुख्य जोर दिव्य स्वरूप, गुण और महिमा तथा अपनी दीनता, असहायता और दुःख पर है। आगे पाप, दोष और कलियुगीन संकट से मुक्ति और माया, मोह और अंतःशत्रुओं से छुटकारे की प्रार्थना को साधना और शरणागति के साथ जोड़ा गया है। अंततः भाव यही उभरता है कि बाहरी उपायों की अपेक्षा दैवी अनुग्रह, भक्ति और प्रभु के चरणों में स्थिर आश्रय ही जीवन को सार्थक कर सकता है।

Work Vinaya Patrika
Language अवधी · Awadhi
raga धनाश्री
work विनयपत्रिका
meter pad
composer गोस्वामी तुलसीदास
phonetic keys J346
region or dialect ब्रजभाषा
deity or addressee शत्रुघ्न
verse number in source 40
Tags: गोस्वामी तुलसीदासविनयपत्रिकापदभक्ति