Pad (पद) अवधी • Awadhi
तुम सम दीनबंधु न दीन कोउ मोसम सुनहु नृपति रघुराई ।मोसम कु टिल-मौलिमनि नहिं जग, तुम सम हरि न हरन कु टिलाई ॥हौं मन-बचन-कर्म पातक-रत, तुम कृपालु पतितनि-गतिदाई ।हौं अनाथ प्रभु, तुम अनाथ-हित, चित यहि सुरति कबहुँ नहिं जाई॥हौं आरत, आरति-नासक तुम, कीरति निगम पुराननि गाई ।हौं सभीत तुम हरन सकल भय, कारन कवन कृपा बिसराई ?॥तुम सुखधाम राम स्रम-भंजन, हौं अति दुखित त्रिबिध स्रम पाई ।यह जिय जानि दास तुलसी कहँ राखहु सरन समुझि प्रभुताई

इस पद में तुलसीदास श्रीराम के सामने अत्यंत विनयपूर्ण और आत्मनिवेदनात्मक भाव रखते हैं। पद का मुख्य जोर दिव्य स्वरूप, गुण और महिमा तथा अपनी दीनता, असहायता और दुःख पर है। आगे शरणागति और कृपा की प्रत्यक्ष याचना और विनम्र निवेदन और आत्मसमर्पण को साधना और शरणागति के साथ जोड़ा गया है। अंततः भाव यही उभरता है कि बाहरी उपायों की अपेक्षा दैवी अनुग्रह, भक्ति और प्रभु के चरणों में स्थिर आश्रय ही जीवन को सार्थक कर सकता है।

Work Vinaya Patrika
Language अवधी · Awadhi
raga कल्याण
work विनयपत्रिका
meter pad
composer गोस्वामी तुलसीदास
phonetic keys T161
region or dialect ब्रजभाषा
deity or addressee श्रीराम
verse number in source 242
Tags: गोस्वामी तुलसीदासविनयपत्रिकापदभक्ति