Pad (पद) अवधी • Awadhi
याहि ते मैं हरि! ज्ञान गँवायो ।परिहरि हृदय-कमल रघुनाथहि बाहर फिरत बिकल भयो धायो ॥ज्यों कु रंग निज अंग रुचिर मद अति मतिहीन मरम नहिं पायो ।खोजत गिरि, तरु, लता, भूमि, बिल परम सुगंध कहाँ तें आयो ॥ज्यों सर बिमल बारि परिपूरन, ऊपर कछु सिवार तृन छायो ।जारत हियो ताहि तजि हौं सठ, चाहत यहि बिधि तृषा बुझायो ॥ब्यापत त्रिबिध ताप तनु दारुन तापर दुसह दरिद्र सतायो ।अपनेहि धाम नाम-सुरतरु तजि बिषय-बबूर-बाग मन लायो ॥तुम सम ज्ञान-निधान, मोहि सम मूढ़ न आन पुराननि गायो ।तुलसिदास प्रभु यह बिचारि जिय कीजै नाथ उचित मन भायो

इस पद में तुलसीदास श्रीराम के सामने अत्यंत विनयपूर्ण और आत्मनिवेदनात्मक भाव रखते हैं। पद का मुख्य जोर दिव्य स्वरूप, गुण और महिमा तथा माया, मोह और अंतःशत्रुओं से छुटकारे की प्रार्थना पर है। आगे नाम-स्मरण और निरंतर साधना और विनम्र निवेदन और आत्मसमर्पण को साधना और शरणागति के साथ जोड़ा गया है। अंततः भाव यही उभरता है कि बाहरी उपायों की अपेक्षा दैवी अनुग्रह, भक्ति और प्रभु के चरणों में स्थिर आश्रय ही जीवन को सार्थक कर सकता है।

Work Vinaya Patrika
Language अवधी · Awadhi
raga कल्याण
work विनयपत्रिका
meter pad
composer गोस्वामी तुलसीदास
phonetic keys Y831
region or dialect ब्रजभाषा
deity or addressee श्रीराम
verse number in source 244
Tags: गोस्वामी तुलसीदासविनयपत्रिकापदभक्ति