Pad (पद) अवधी • Awadhi
सदा शंकरं, शंप्रदं, सज्जनानंददं, शैल-कन्या-वरं, परम रम्यं ।काम-मदमोचनं, तामरस-लोचनं वामदेवं भजे भावगम्यं ॥कं बु-कुं देंदु-कर्पूर, गौरं, शिवं, सुंदरं, सच्चिदानंदकं दं ।सिद्ध-सनकादि-योगींद्र वृंदारका-विष्णु-विधि-वन्द्य चरणारविंदं ॥ब्रह्म-कु ल-वल्लभं सुलभ-मति-दुर्लभं, विकट-वेषं, विभुं, वेदपारं ।नौमि करुणाकरं गरल-गंगाधरं, निर्मलं,निर्गुणं,निर्विकारं ॥लोकनाथं,शोक-शूल-निर्मूलिनं, शूलिनं मोह-तम-भूरि-भानुं ।कालकालं, कलातीतमजरं, हरं, कठिन-कलिकाल-कानन-कृशानुं ॥तज्ञमज्ञान-पाथोधि-घटसंभवं, सर्वगं, सर्वसौभाग्य-मूलं ।प्रचुर-भव-भंजनं, प्रणत-जन-रंजनं, दास-तुलसी शरण सानुकू लं

इस पद में तुलसीदास शिव के सामने अत्यंत विनयपूर्ण और आत्मनिवेदनात्मक भाव रखते हैं। पद का मुख्य जोर दिव्य स्वरूप, गुण और महिमा तथा पाप, दोष और कलियुगीन संकट से मुक्ति पर है। आगे माया, मोह और अंतःशत्रुओं से छुटकारे की प्रार्थना और पवित्र तीर्थ और उसके आध्यात्मिक प्रभाव को साधना और शरणागति के साथ जोड़ा गया है। अंततः भाव यही उभरता है कि बाहरी उपायों की अपेक्षा दैवी अनुग्रह, भक्ति और प्रभु के चरणों में स्थिर आश्रय ही जीवन को सार्थक कर सकता है।

Work Vinaya Patrika
Language अवधी · Awadhi
raga धनाश्री
work विनयपत्रिका
meter pad
composer गोस्वामी तुलसीदास
phonetic keys S361
region or dialect ब्रजभाषा
deity or addressee शिव
verse number in source 12
Tags: गोस्वामी तुलसीदासविनयपत्रिकापदभक्ति