Pad (पद) अवधी • Awadhi
जयति मंगलागार, संसारभारापहर, बानराकार, बिग्रह पुरारी ।राम-रोषानल-ज्वालमाला-मिस-ध्वांतचर-सलभ-संहारकारी ॥जयति मरुदंजनामोद-मंदिर, नतग्रीव-सुग्रीव-दुखःखैक-बंधो ।यातुधानोद्धत-क्रु द्ध-कालाग्निहर,सिद्ध-सुर-सज्जनानंद-सिंधो ॥जयति रुद्राग्रणी, बिश्व-बिद्याग्रणी, बिश्वबिख्यात-भट-चक्रवर्ती ।सामगाताग्रणी, कामजेताग्रणी, रामहित, रामभक्तानुवर्ती ॥जयति संग्रामजय, रामसंदेसहर, कौशला-कु शल-कल्याण-भाखी ।राम-विरहार्क -संतप्त भरतादि-नरनारि-शीतलकरन कल्पसाखी ॥जयति सिंहासनासीन सीतारमन निरखि निर्भर-हरष-नृत्यकारी ।राम सम्राज सोभा-सहित सर्वदा तुलसिमानस-रामपुर-बिहारी

इस पद में तुलसीदास हनुमान के सामने अत्यंत विनयपूर्ण और आत्मनिवेदनात्मक भाव रखते हैं। पद का मुख्य जोर दिव्य स्वरूप, गुण और महिमा तथा अपनी दीनता, असहायता और दुःख पर है। आगे माया, मोह और अंतःशत्रुओं से छुटकारे की प्रार्थना और नाम-स्मरण और निरंतर साधना को साधना और शरणागति के साथ जोड़ा गया है। अंततः भाव यही उभरता है कि बाहरी उपायों की अपेक्षा दैवी अनुग्रह, भक्ति और प्रभु के चरणों में स्थिर आश्रय ही जीवन को सार्थक कर सकता है।

Work Vinaya Patrika
Language अवधी · Awadhi
raga धनाश्री
work विनयपत्रिका
meter pad
composer गोस्वामी तुलसीदास
phonetic keys J312
region or dialect ब्रजभाषा
deity or addressee हनुमान
verse number in source 27
Tags: गोस्वामी तुलसीदासविनयपत्रिकापदभक्ति