Pad (पद) अवधी • Awadhi
संत-संतापहर विश्व-विश्रामकर राम कामारि-अभिरामकारी ।सुद्ध बोधायतन सच्चिदानंदघन सज्जनानंद-वर्धन खरारी ॥सील-समता-भवन विषमता-मति-समन-राम रामारमन रावनारी ।खड्गकर चर्मवर-वर्मधर, रुचिर कटि तूण, सर-सक्ति-सारंगधारी ॥सत्यसंधान निर्वाणप्रद सर्वहित सर्वगुण-ज्ञान-विज्ञानसाली ।सघन-तम-घोर-संसार-भर-शर्वरी नाम-दिवसेस-खर-किरनमाली ॥तपन तीछन तरुन तीव्रतापघ्न तपरूप तनुभूप तमपर तपस्वी ।मान-मद-मदन-मत्सर-मनोरथ-मथन मोह-अंभोधि-मंदर मनस्वी ॥वेद-विख्यात वरदेश वामन विरज विमल वागीश वैकुं ठस्वामी ।काम-क्रोधादि-मर्दन-विवर्धन-क्षमा-सांति-विग्रह विहगराज-गामी ॥परम पावन, पाप-पुंज-मुंजावटी अनल-इव-निमिष-निर्मूलकर्त्ता ।भुवन-भूषन, दूषनारि, भुवनेस, भूनाथ श्रुतिमाथ जय भुवनभर्त्ता ॥अमल अविचल अकल सकल संतप्त-कलि-विकलता-भंजनानंदरासी ।उरग-नायक-सयन, तरुन-पंकज-नयन, छीरसागर-अयन, सर्ववासी ॥सिद्ध-कवि-कोविकानंद-दायक पदद्वंद्व मंदात्ममनुजैर्दुरापं ।यत्र संभूत अति पूत जल सुरसरी दर्शनादेव अपहरति पापं ॥नित्य निर्मुक्त संयुक्तगुन निर्गुनानंद भगवंत नियामक नियंता ।विश्व-पोषन-भरन विश्व-कारन-करन , सरन तुलसीदास त्रास-हंता

इस पद में तुलसीदास श्रीराम के सामने अत्यंत विनयपूर्ण और आत्मनिवेदनात्मक भाव रखते हैं। पद का मुख्य जोर दिव्य स्वरूप, गुण और महिमा तथा पाप, दोष और कलियुगीन संकट से मुक्ति पर है। आगे माया, मोह और अंतःशत्रुओं से छुटकारे की प्रार्थना और नाम-स्मरण और निरंतर साधना को साधना और शरणागति के साथ जोड़ा गया है। अंततः भाव यही उभरता है कि बाहरी उपायों की अपेक्षा दैवी अनुग्रह, भक्ति और प्रभु के चरणों में स्थिर आश्रय ही जीवन को सार्थक कर सकता है।

Work Vinaya Patrika
Language अवधी · Awadhi
raga रामकली
work विनयपत्रिका
meter pad
composer गोस्वामी तुलसीदास
phonetic keys S136
region or dialect ब्रजभाषा
deity or addressee श्रीराम
verse number in source 55
Tags: गोस्वामी तुलसीदासविनयपत्रिकापदभक्ति