Pad (पद) अवधी • Awadhi
दनुजसूदन दयासिंधु दंभापहन दहन दुर्दोष दुष्पापहर्त्ता ।दुष्टतादमन दमभवन, दुःखौघहर दुर्ग-दुर्वासना नास-कर्त्ता ॥भूरिभूषण भानुमंत भगवंत भवभंजनाभयद भुवनेस भारी ।भावनातीत भववंद्य भव-भक्तहित भूमि-उद्धरन भूधरन-धारी ॥वरद वनदाभ वागीस विश्वात्मा बिरज बैकु ण्ठ-मन्दिर-विहारी ।व्यापक-व्योम ब्द्यांघ्रि बामन बिभो ब्रह्मविद्-ब्रह्मचिंतापहारी ॥सहज सुन्दर,सुमुख,सुमन,शुभ सर्वदा, शुद्धसर्वज्ञ,स्वछन्दचारी ।सर्वकृत सर्वभृत सर्वजित् सर्वहित सत्य-संकल्प कल्पांतकारी ॥नित्य निर्मोह निर्गुन निरंजन निजानंद निर्वाण निर्वाणदाता ।निर्भरानंद निःकं प निःसीम निर्मुक्त निरुपाधि निर्मम विधाता ॥महामंगलमूल मोद-महिमायतन मुग्ध मधु-मथन मानद अमानी ।मदनमर्दन मदातीत मायारहित मंजु मानाथ पाथोज-पानी ॥कमल-लोचन कलाकोस कोदंडधर कोसलाधीस कल्याणरासी ।यातुधान प्रचुर-मत्तकरि-के सरी भक्त मन-पुण्य-आरन्यवासी ॥अनघ अद्वैत अनवद्य अव्यक्त अज अमित अविकार आनंदसिंधो ।अचल अनिके त अविरल अनामय अनारंभ अंभोदनादहन []बंधो ॥दासतुलसी खेदखिन्न, आपन्न , इह-सोकसंपन्न अतिसय सभीतं ।प्रनतपालक राम परम करुनाधाम पाहि मामुर्विपति दुर्विनीतं

इस पद में तुलसीदास श्रीराम के सामने अत्यंत विनयपूर्ण और आत्मनिवेदनात्मक भाव रखते हैं। पद का मुख्य जोर दिव्य स्वरूप, गुण और महिमा तथा अपनी दीनता, असहायता और दुःख पर है। आगे पाप, दोष और कलियुगीन संकट से मुक्ति और माया, मोह और अंतःशत्रुओं से छुटकारे की प्रार्थना को साधना और शरणागति के साथ जोड़ा गया है। अंततः भाव यही उभरता है कि बाहरी उपायों की अपेक्षा दैवी अनुग्रह, भक्ति और प्रभु के चरणों में स्थिर आश्रय ही जीवन को सार्थक कर सकता है।

Work Vinaya Patrika
Language अवधी · Awadhi
raga रामकली
work विनयपत्रिका
meter pad
composer गोस्वामी तुलसीदास
phonetic keys D546
region or dialect ब्रजभाषा
deity or addressee श्रीराम
verse number in source 56
Tags: गोस्वामी तुलसीदासविनयपत्रिकापदभक्ति